8 SDH Suma Sił » Wywiad z byłą instruktorką ZHP

8 Szczecińska Drużyna Harcerek "Suma Sił"

im. Ireny Kowalskiej-Wuttke ps. Irka

Wywiad z byłą instruktorką ZHP

Wstęp  Ankieta przeprowadzona z dh Marią Walentynowicz dotyczaca jej życia harcerskiego Data i miejsce sporządzenia relacji – 14.11.2013r.  Osoba przeprowadzająca wywiad i spisująca relację – trop. Teresa Stawarz

Osoba 1. Nazwisko i imię: Maria Walentynowicz (z domu Wronowska) 2. Data i miejsce urodzenia: 26.04.1948r. Domysłów (woj. zachodniopomorskie) 3. Miejsca dzieciństwa i młodości. Zmiany miejsca pobytu. Obecne miejsce zamieszkania. Domysłów (wieś), Świnoujście, następnie Szczecin (w wieku 4 lat). Obecnie mieszka wraz z rodziną na ul. Łomżyńskiej 39/2 w Szczecinie 4. Rodzice. Imiona i nazwiska, nazwisko panieńskie Matki. Wronowski Mieczysław 5. Działalność zawodowa, społeczna i polityczna Rodziców. Ojciec – szewc, stoczniowiec Matka – pielęgniarka 6. Wykształcenie respondentki/a a) w okresie służby harcerskiej/instruktorskiej – wyższe matematyk biblitekarz b) obecnie j.w. 7. Zawód respondentki/a a) w okresie pełnienia służby harcerskiej/instruktorskiej – bibliotekarka, wychowawca b) w latach późniejszych – j.w., obecnie na emeryturze 8. Sytuacja rodzinna respondentki/a c) w okresie pełnienia służby harcerskiej/instruktorskiej Posiadanie obojga rodziców i starszej siostry, która wyszła za mąż d) w latach późniejszych i obecnie. Wyjście za mąż w 1968r. za instruktora Bohdana Walentynowicza, urodzenie dwójki dzieci – w 1969r córki Agnieszki i w 1975r. córki Małgorzaty. Dochowanie się 8 wnuków, obecnie mieszka w domu z rodziną młodszej córki. 9. Zaangażowanie społeczne, polityczne i hobbystyczne /poza harcerstwem/ : kiedy, w jakich organizacjach, stowarzyszeniach, na jakim szczeblu – brak

Drużyna 10. Kiedy, gdzie i do jakiej drużyny Druh/a wstąpił/a  a) w jakich okolicznościach miało to miejsce?  W 1962r. wstapiła do Kręgu Gwieździstego Szlaku. Zrzeszało ono zuchmistrzów. Miała wtedy 15 lat. Od razu została wysłana na kurs dla instruktorów zuchowych. Była wtedy w I klasie w Liceum Pedagogicznym.

11. Kto był drużynowym/wą? Inni funkcyjni?  Dh Maria od razu została zuchmistrzynią, mimo zaledwie 15 lat. Ona prowadziła zuchy żeńskie, natomiast jej przyjaciółka – zuchy męskie. Dopiero gdy jeden z chłopców coś sobie zrobił na zbiórce, opiekunem (pełnoletnim) drużyny został nauczyciel dh Marii – profesor geografii.

12. Jakie były zwyczaje drużyny?  Jedynym zwyczajem drużyny zuchowej „Kocieta”, o którym dh pamięta, był ich hymn. Było też np. wiązanie kręgu, ale inne zwyczaje, po 50 latach, wyleciały już dh z głowy.

13. Jakie były etapy harcerskiej/instruktorskiej służby Druhny/a?  a) Jak wiązały się z życiem rodzinnym i zawodowym – Dh Maria poznała w harcerstwie swojego przyszłego męża – Bohdana Walentynowicza. Gdy mieli już dzieci, Maria pracowała w szkole, a Bohdan miał etat w biurze szczepu. W wakacje jeździli razem na obozy, później organizowali kolonie pegeerowskie.

14. Jak długo działały drużyny z którymi Druhna była związana w różnych okresach służby (od kiedy do kiedy)? Od samego początku do końca, czyli od 1962r do 1984r.

Harcerstwo (ZHP lub inne organizacje harcerskie) 15. W jakich latach był/a Druhna związana z Harcerstwem (czynna służba w Organizacji od – do)? W organizacji, albo przynajmniej w tym konkretnym środowisku nie było tak bardzo popularnej służby w ścisłym tego słowa znaczeniu. Kilka razy w roku organizowane były różne akcje, które trwały całą niedzielę, były to jednak np. gry terenowe dla zuchów itp.

16. W jakich ważnych dla Harcerstwa wydarzeniach brał/a Druh/na udział?

17. W jakich okolicznościach (społecznych, politycznych, innych) była prowadzona przez Druhnę/a praca harcerska/instruktorska? PRL

18. Jakie były przyczyny zakończenia/przerwania pracy harcerskiej/instruktorskiej:  a) osobiste (studia, założenie rodziny, choroba itp.)? Osobiste – mając męża i 2 dzieci przestała mieć czas i ochotę na harcerstwo.

19. Czy w związku z pracą harcerską spotkały Druhnę/a jakieś represje (aresztowania; utrata pracy; „rozmowy” z funkcjonariuszami UB/SB; kłopoty w pracy; niemożność awansowania w Organizacji; usunięcie z Organizacji) a) podczas wojny? – żadne – i to ją bardzo dziwiło b) w okresie powojennym? – j.w.

20. Jak układały się stosunki pomiędzy Druhną jako instruktorem a władzami harcerskimi wyższego szczebla? Dh Maria stopień harcmistrzyni) była jedną z najwyżej postawionych druhen w chorągwi – była szczepową, oprócz tego jej mąż był komendantem hufca Szczecin nad Odrą i szefem Referatu Młodzieży Starszej. Jednak nie miała problemu z komunikacją z instruktorami z wyższych szczebli.

21. Harcerstwo jest, jak to nazwał Andrzej Małkowski syntezą skautingu i niepodległości: a) Czy brał/a Druh/na udział w działaniach „niepokornego harcerstwa” po 1956 roku? Jeśli tak to czy (i jakie) treści i formy ówczesnej pracy harcerskiej były sprzeczne z obowiązującymi w PRL? Ona nie, jednak starsza siostra jej męża, Alicja M. tak. Podczas jednego z obozów przyjechały do nich osoby z rządu, kazali im ściągać krzyże ze ścian. Żadna nie chciała ściągnąć, tylko jedna. Później harcerki robiły krzyże ze słomy. Po tym obozie dh Alicja odeszła z harcerstwa.

22. Czy podczas służby harcerskiej miał/a Druh/na kontakt z innymi organizacjami młodzieżowymi? Jeśli tak to na czym on polegał? Jedynym kontaktem była znajomość, a właściwie przyjaźń z osobami, które należały do młodzieżowych partii socjalistycznych. Nie współpracowali jednak ze sobą – po prostu się przyjaźnili.

23. Czy po zakończeniu pracy harcerskiej utrzymywał/a Druh/na kontakt ze współtowarzyszami pracy harcerskiej? Jeśli tak to jak długo i na czym on polegał/polega? Utrzymywała, jednak polegał ona głównie na chodzeniu na pogrzeby zmarłych znajomych z harcerstwa.

24. Jakie pamiątki harcerskie posiada Druh/na (książeczkę harcerską, kroniki, rozkazy, dokumentację programowo-organizacyjną, fotografie, inne)? Prosimy o spis.  1)wiersze 2)wiele kartek wydawanych przez harcerska pocztę „Sanok” 3)zdjęcia 4)znaczki ZHP 5)ręcznie robione zaproszenie na przyrzeczenie harcerskie do Dołuj na 5 maja 1970r. 6)program Pierwszego Ogólnopolskiego Rajdu Nocnego Ostrowskich Smoków z września 1990r. 7)zaproszenie na uroczysty apel z okazji XXV-lecia powstania hufca  8)wniosek przyznania srebrnej odznaki komendanta obozu 10)patent drużynowego zuchów 11)kartę uczestnika manifestacji młodzieży w Warszawie z 1966r. 12)patent drużynowego ZHP drużyny młodszo harcerskiej 13)pisaną na maszynie Kartę Praw i Obowiązków Instruktora ZHP 14)zaświadczenie uczestniczenia w kursie podharcmistrzowskim 15)ksero pierwszego dokumentu harcerskiego  16)Biuletyn informacyjny ZHP na VII Konferencję Sprawozdawczo-Wyborczą Hufca Szczecin nad Odrą 17)gazetkę „Nasze sprawy” numer specjalny wydany z okazji X-lecia Szczepu Komandosów przy TME 18)gazetkę „Łowcy letnich wrażeń”, „Tajemnice wielkiej przygody. Na tropach Yeti.” 19)regulamin komisji instruktorskiej pisany na maszynie 20)regulamin stopni instruktorskich ZHP 21)gazetkę/biuletyn „30 lat hufców miejskich. 1957-1987 Szczecin” 22)dyplom zucha x2 23)”Magazyn informacyjny motywów” 24)wycinki z gazety „Jantar” 25)zaświadczenie brania udziału w Zlocie Harcerstwa Szczecińskiego organizowanego 22 maja 1949r. 26)zaświadczenie złożenia przyrzeczenia harcerskiego 27)przepisany na maszynie referat Juliusza Dąbrowskiego – namiestnika Kursu Podharcmistrzowskiego Chorągwi Warszawskiej ZHP – rok 1928r. „O powodach mego pozostawania w ZHP” 28)mandat delegata na konferencję sprawozdawczo-wyborczą hufca Szczecin nad Odrą 29)5 numer „Mekuriusza zlotowego” z 15 lipca 1988r. ze zlotu grunwaldzkiego ZHP 30)wycinki z tygodnika ZHP „Motywy” 31)numer gazetki „Harcerski trop” 32)10 numer tygodnika ZHP „Motywy” 33)numer „Sztandaru młodych” z 12.03.1973r. oraz z 10-11.03.1973r. 34)numer gazety „Na przełaj przez Frombork” 35)dodatek harcerski „Na tropie” do Kuriera Lubelskiego 36)numer Głosu Szczecińskiego z 12 i z 13.03.1973r. 37)”Sztandar młodych” z 13.03.1973r. 38)pisane na maszynie sprawozdanie z działalności Hufca Szczecin nad Odrą za lata 1971-1973 na V Konferencji Sprawozdawczo-Wyborczej 39)gazetkę „Harcerski trop” nr 2 wydany w marcu 1973r. 40)odznakę zasłużonego dla Kręgu Gwieździstego Szlaku 41)legitymację służbową ZHP 42)krzyż harcerski z czerwoną podkładka  43)honorową odznakę ofensywy zuchowej nadana przez ZHP x2 44)książeczkę służbową instruktorską x2 45)książeczkę harcerską ZHP x2 46)2 różne krzyże harcerskie 47)malutki krzyż harcerski – przypinka

25. Czy jest Druh/na  a) autorem/autorką opublikowanych opracowań lub wspomnień? nie b) bohaterem/bohaterką opublikowanych opracowań lub wspomnień (prosimy o listę tytułów, ewentualnie ich kserokopie)? Bohaterką wspomnień tak, ale nigdy nie opublikowanych c) czy zna Druh/na publikacje dotyczące Druhny/a środowiska harcerskiego? (prosimy o listę tytułów, ewentualnie ich kserokopie)?

Oceny

26. Czy służba harcerska miała wpływ na: a) bieg życia Druhny, system wartości dokonywane wybory itp.? Tak, harcerstwo miało bardzo bardzo duży wpływ na życie druhny. Tam poznała swojego męża, tam zdobywała doświadczenie pracy z dziećmi, które przydało się jej w pracy w szkole.  b) dzieci i młodzież, z którymi/dla których Druh/na pracował/a? Tak, ponieważ poznała różne metody organizacji zajęć dla dzieci. c) dobro publiczne (społeczne, narodowe, państwowe)? Społeczne – pomagał druhna wychowywać zuchy. Polityczne? Żadne

27. Czy Harcerstwo, z jakim zetknęła/zetknął się Drun/na w sposób bezpośredni (kiedy? Od – do?) miało wpływ na kształtowanie u uczestników Ruchu: a) Życia religijnego? b) Rozwoju duchowego? c) Rozwoju intelektualnego? d) Charakteru? e) Sprawności, zaradności życiowej? f) Kondycji fizycznej? g) Innych dziedzin życia? (np. uspołecznienia, sprawności organizacyjnej, konkretnych umiejętności)? Wszystkich tych wartości i umiejętności oprócz życia religijnego – od tego harcerstwo odciągało. No i sprawności fizycznej – druhna Maria była gimnastyczką i to tam kształciła swoja sprawność fizyczną.

28. Czy w okresie czynnej służby harcerskiej, w różnych jej etapach, dostrzegał/a Druh/na jakieś mankamenty? Jeśli tak to jakie? Jak widział/a je Druh/na wówczas a jak dzisiaj? Druhna Maria powiedziała, że nie myśli o tym dzisiaj, nie wraca do przeszłości.

29. Czy są osoby związane z harcerstwem, które uważa Druh/na za szczególnie ważne dla organizacji?  Tak, byli to jej przyjaciele, chociaż sporo młodsi ludzie. Czym się wyróżniali? Byli po prostu ludzcy.

30. Czy są osoby związane z harcerstwem, które odegrały zdaniem Druhny/a szczególnie negatywną rolę w Harcerstwie i poza nim? Jeśli tak to na czym ona polegała? Na demotywacji młodych harcerzy przez stawianie na wysokim stanowisku osoby, która nie ma pojęcia o harcerstwie i jego istocie. Imion i nazwisk nie chce podawać – te osoby nadal żyją.

31. Jaki okres działalności Harcerstwa uważa Druh/na za szczególnie ważny, kiedy najlepiej realizowano ideały harcerskie, działano najswobodniej i z największym entuzjazmem? Kiedy była w liceum. Wtedy miała najwięcej energii, chęci do pracy i działania. A konkretnego okresu harcerstwa – nie, żadnego nie wymieniła.

32. Czy ma Druh/na jakieś postulaty pod adresem obecnych organizacji harcerskich, wynikające z Druhny/a doświadczeń i przemyśleń? Jeśli tak to jakie? Żadnych – nie zna obecnej drogi harcerstwa, jej obecnych dążeń – nie interesuje się tym.